آشنایی با انواع رزوه ها و سیستم های اندازه گیری پیچ و مهره خودرویی
آشنایی با انواع رزوه ها و سیستم های اندازه گیری پیچ و مهره خودرویی
سلام به همه دوستان فنی و عشقِ ماشین! شاید برای شما هم پیش آمده باشد که بخواهید یک پیچ ساده برای زیروبند یا موتور ماشینتان بخرید، اما وقتی آن را می بندید، یا وسط کار گیر می کند یا کلاً با دست بسته نمی شود. در این لحظه معمولاً می شنوید که می گویند: «رزوه اش به هم نمی خوره!» یا «گامش فرق داره!».
دنیای رزوه پیچ و مهره خودرویی دنیای ظریف و دقیقی است. اگر تفاوت رزوه میلی متری و اینچی را ندانید، نه تنها وقتتان تلف می شود، بلکه ممکن است به قطعات گران قیمت خودرو هم آسیب بزنید. در این مقاله می خواهیم به زبان ساده اما تخصصی، با انواع رزوه پیچ و مهره خودرویی و نحوه اندازه گیری آن ها آشنا شویم.
گام پیچ چیست و چرا انقدر مهم است؟
بیایید از پایه شروع کنیم. به آن شیارهای حلزونی که دور تا دور پیچ پیچیده شده، “رزوه” می گویند. اما چیزی که یک پیچ را از دیگری متمایز می کند، گام پیچ است.
- در سیستم متریک: گام پیچ یعنی فاصله نوک یک رزوه تا نوک رزوه بعدی (به میلی متر).
- در سیستم اینچی: به جای فاصله، تعداد رزوه در هر اینچ را می شمارند (TPI).
اگر گام پیچ با مهره یکی نباشد، پیچ داخل نمی رود. به همین سادگی و به همین دردسرسازی!
انواع رزوه پیچ و مهره؛ نبرد متریک و اینچی
در دنیای خودرو، ما با دو سیستم اصلی سر و کار داریم که شناخت آن ها برای هر مکانیکی واجب است:
سیستم متریک (Metric – ISO)
این استاندارد در اکثر خودروهای ایرانی، اروپایی و چینی استفاده می شود. پیچ های این سیستم با حرف M مشخص می شوند. مثلاً پیچ M8 ×1.25 یعنی پیچی با قطر ۸ میلی متر و گام ۱.۲۵ میلی متر.
- رزوه درشت (Coarse): برای کارهای عمومی.
- رزوه ریز (Fine): برای بخش هایی که لرزش زیاد است (مثل کمک فنرها) چون دیرتر شل می شوند.
سیستم اینچی (SAE/Imperial)
این سیستم بیشتر در خودروهای قدیمی آمریکایی یا برخی قطعات خاص دیده می شود. اینجا دو عبارت معروف داریم:
- UNC: رزوه درشت اینچی.
- UNF: رزوه ریز اینچی.
در این سیستم، تشخیص پیچ میلی متری از اینچی خیلی مهم است؛ چون این دو شباهت ظاهری زیادی دارند اما اصلاً به هم نمی خورند!
رزوه ریز و درشت در خودرو؛ کجا کدام را ببندیم؟
شاید بپرسید چرا همه چیز را یک مدل نمی سازند؟
رزوه درشت سرعت بستن بالایی دارد و برای قطعاتی که فشار کمتری رویشان است عالی است. اما در خودرو، به دلیل لرزش مداوم موتور و جاده، از رزوه ریز استفاده می شود. رزوه ریز سطح تماس بیشتری ایجاد می کند و در برابر “خود به خود باز شدن” بسیار مقاوم تر است.
نحوه اندازه گیری گام پیچ خودرویی (راهنمای عملی)
برای اینکه در مغازه ابزارفروشی معطل نشوید، باید بتوانید خودتان پیچ را اندازه بگیرید.
- استفاده از گامسنج (ThreadGauge): این ابزار شبیه به یک چاقوی جیبی است که تیغه های مختلفی دارد. هر تیغه را روی رزوه می گذارید؛ هر کدام که دقیقاً روی شیارها نشست، عدد روی آن همان گام پیچ شماست.
- استفاده از کولیس: اگر گامسنج ندارید، فاصله ۱۰ رزوه را با کولیس بگیرید و بر ۱۰ تقسیم کنید. این روش برای سیستم اندازه گیری پیچ و مهره متریک عالی جواب می دهد.
سوالات متداول(FAQ)
1. چگونه بفهمیم رزوه پیچ میلی متری است یا اینچی؟
بهترین راه استفاده از گام سنج است. اما یک ترفند ساده: پیچ های متریک معمولاً روی سرشان اعدادی مثل ۸.۸ یا ۱۰.۹ دارند (گرید پیچ). پیچ های اینچی معمولاً با خطوط مورب روی سر پیچ شناخته می شوند.
2. تفاوت رزوه UNF و UNC در چیست؟
هر دو اینچی هستند، اما UNF (Fine) رزوه ریزتر و تعداد دنده بیشتری در یک اینچ دارد، در حالی که UNC (Coarse) دنده های درشت تر و فاصله بیشتری بین رزوه ها دارد. در خودرو، قطعات حساس معمولاً UNF هستند.
3. گام پیچ در سیستم متریک چگونه اندازه گیری می شود؟
کافی است فاصله بین دو قله متوالی رزوه را با خط کش دقیق یا کولیس اندازه بگیرید. مثلاً اگر این فاصله ۱ میلی متر بود، گام پیچ شما ۱ است.
4. آیا می توان پیچ اینچی را در مهره میلی متری بست؟
ابداً! حتی اگر به نظر برسد که کمی می چرخد، بعد از دو دور رزوه مهره یا پیچ را کاملاً می برد و هزینه سنگینی روی دستتان می گذارد.
خرید انواع پیچ و مهره خودرویی از شهرپیچ
اگر به دنبال پیچ و مهره هایی با رزوه خاص، گرید بالا یا استانداردهای کمیاب برای خودروی خود هستید، شهرپیچ بزرگترین مرجع شماست. ما در شهرپیچ با ارائه پیچ و مهره های متنوع و مشاوره فنی، به شما کمک می کنیم تا دقیقاً همان قطعه ای را بخرید که نیاز دارید.
همین حالا برای مشاوره یا خرید پیچ و مهره خودرویی، به وب سایت شهرپیچ سر بزنید!
جمع بندی: با دقت انتخاب کنید!
شناخت استاندارد رزوه پیچ و تفاوت های سیستم های اندازه گیری، فرق بین یک تعمیر اصولی و یک فاجعه مکانیکی است. همیشه قبل از خرید یا بستن قطعات، از یکسان بودن انواع رزوه پیچ و مهره خودرویی اطمینان حاصل کنید.
